Küçük bir köyde yaşayan Fatma ve Mehmet,üçüncü sınıfa gidiyorlardı.Okulları köyün meydanına yakındı ve her sabah okullarına büyük bir heyecanla giderlerdi.Bir gün öğretmenleri Ayla Hanım sınıfta önemli bir konuyu anlatmaya karar verdi. Ayla öğretmen ''Çocuklar,bugün size çok önemli bir konudan bahsedeceğim,'' dedi. ''Cumhuriyet nedir,bunu konuşacağız.Kim bana ne bildiğini anlatmak ister?''

Fatma hemen parmağını kaldırdı. ''Öğretmenim, Cumhuriyet bizim bayramımız! 29 Ekim'de kutluyoruz ve marşlar söylüyoruz,'' dedi. Ayla öğretmen gülümseyerek başını salladı. ''Evet Fatma,çok güzel söyledin. Ama Cumhuriyet sadece bir bayram değil.Cumhuriyet bizim nasıl yönetildiğimizi anlatan bir sistemdir. Halkın kendi yöneticilerini seçebildiği bir yönetim şeklidir.Sizce bu ne demek olabilir?''

Mehmet elini kaldırarak heyecanla cevap verdi: 

''Öğretmenim,yani insanlar istedikleri kişiyi lider olarak seçebilir mi?''

''Evet Mehmet,çok doğru! Cumhuriyet sayesinde halk,yöneticilerini oy kullanarak seçer.Bu,eşitlik ve özgürlük demektir.Herkesin söz hakkı vardır.Ama bu her zaman böyle değildi.''

Fatma biraz meraklandı:

''Peki öğretmenim,Cumhuriyet yokken nasıldı?''

Ayla öğretmen,sınıfın dikkatle kendini dinlediğini görünce anlatmaya başladı: ''Cumhuriyetten önce ülkemizde padişahlık vardı. Seçim yoktu.Ancak Mustafa Kemal Atatürk ve arkadaşları,29 Ekim 1923'te Cumhuriyeti ilan ederek halkın seçimini yapmasını sağladılar.''