Bu katalog Tübitak 4006 kapsamında; 

Türk kültür ve sanat tarihi sürecinde bilim, kültür, sanat ve teknoloji alanlarında ülkemizin sanat ve kültür birikimine katkıda bulunan şahsiyetlerin tanınmalarını sağlamak amacıyla Mütiye ÇELİK rehberliğinde Amine nur Gündoğmuş, Efsa Sarıaydın, Ela Özer ve  Arda Sefa Koçdemir

  Şehit Ali Anar Anadolu Lisesi  Mayıs-2025

# MİLLİ

TEKNOLOJİ 

    HAMLESİ 

AMiNENUR GÜNDOĞMUŞ

Aminenur; 

Şehit Ali Anar Anadolu 

Lisesi 10. sınıf öğrencisidir. 

Gelecekte mesleğini Güzel 

Sanatlar alanında ilerletmeyi planlamaktadır. Araştırmasını 

sanat alanında iz bırakan şahsiyetler üzerinde yoğunlaştırmıştır.

BEDRİ RAHMİ EYÜPOĞLU

Bedri Rahmi Eyüboğlu (1911, Giresun - 21 Eylül 1975, İstanbul) Türk ressam, yazar ve şairdir.

İstanbul Devlet Güzel Sanatlar Akademisi'nde başlayıp Paris'te sürdürdüğü resim öğreniminin ardından yurda dönmüş ve yaşamı boyunca Güzel Sanatlar Akademisinde ders vermiştir. 

Özellikle El Baskı Yazmacılık, gravür, seramik, heykel, vitray, mozaik, hat, serigrafi, litografi gibi birçok formlarda eserler üreten sanatçı, geleneksel süsleme ve halk el sanatlarında seçtiği motifleri yapıtlarında Batı'nın teknikleriyle birleştirerek kullandı. Şiirlerinde de halk kaynağından beslendi; masallardan, söylencelerden, türkülerden yararlanarak, doğa tutkusunu, insan sevgisini, yaşama sevincini, toplumsal sorunları yansıttı.

Milletvekili Mehmet Rahmi Eyüboğlu'nun oğlu, yazar ve çevirmen Sabahattin Eyüboğlu ve ilk kadın mimarlardan Mualla Eyüboğlu'nun kardeşi, ressam Eren Eyüboğlu'nun eşidir.

OSMAN HAMDİ BEY 

Osman Hamdi Bey (30 Aralık 1842, İstanbul - 24 Şubat 1910, İstanbul), Türk arkeolog, müzeci, ressam ve Kadıköy'ün ilk belediye başkanı.

Sakız Adası'ndan ufak yaşta evlatlık olarak gelen Rum asıllı Osmanlı sadrazamlarından İbrahim Ethem Paşa'nın oğlu, İstanbul Milletvekili, belediye başkanı, müzeci, kimyager ve felsefeci Halil Ethem Bey ve nümizmat İsmail Galip Bey'in ağabeyidir.

İlk Türk arkeoloğu kabul edilir.

 Bağdat'ta ilk arkeolojik çalışmalarını yaptıktan sonra asıl gerekli yasanın çıkarılmasını sağlayarak ve tüm arkeolojik çalışmaların kontrolünü üstlenerek modern arkeoloji biliminin Osmanlı'da temellendirilmesini sağladı. En önemli arkeolojik kazısı 1887-1888'de gerçekleştirildiği Sayda Kral Mezarlığı (Lübnan) kazılardır. Bu kazılar sırasında dünyaca ünlü İskender Lahdi'ni bulmuştur.

Osman Hamdi Bey İstanbul Arkeoloji Müzesi'nin 29 yıl müdürlüğünü yapmış ve müzeyi dünyanın sayılı müzeleri arasına ekletmiştir. Osman Hamdi Bey'i çağdaş Türk müzeciliğinin kurucusu sayanlar, bunu Osmanlı dönemindeki ilk Türk müze yöneticisi olmasıyla ve müzeyi geliştirmesiyle gerekçelendirirler.

Günümüzde varlığını Mimar Sinan Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi olarak sürdüren Sanayi-i Nefise Mekteb-i Alisi'nin de kurucusudur. İlk Türk ressamlarından birisidir ve Türk resminde figürlü kompozisyon kullanan ilk ressam olarak tarihe geçmiştir ve Kaplumbağa Terbiyecisi eserinin sahibidir. 29 Nisan 2025 tarihinde Londra'da düzenlenen bir açık artırmada Kahve Hazırlamak adlı tablosu 1 milyon 16 bin sterline alıcı bulmuştur

ZAFER GENÇAYDIN

Zafer Gençaydın (3 Haziran 1941 – 3 Mayıs 2024), Türk ressam, akademisyen ve yazar. 3 Haziran 1941'de Ankara'da doğdu. 1965'te Gazi Eğitim Enstitüsü Resim Bölümü'nü bitirdi. Yüksek lisansını 1971'de Milli Eğitim Bakanlığı'nın ihtisas sınavını kazanarak gittiği Berlin Sanat Üniversitesi'nde 1977'de tamamladı.

1978'de Türkiye'ye döndükten sonra 1983'e kadar Gazi Eğitim Enstitüsü Resim Bölümü'nde görev yaptı. 1980'de ve 1981'de Orta Doğu Teknik Üniversitesi Mimarlık Fakültesi'nde ders verdi. Hacettepe Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi'nde 1983'te öğretim üyesi, 1992'de profesör oldu. Üniversitede 1994-1997 ve 2000-2003 yılları arasında Güzel Sanatlar Fakültesi Dekanlığı yaptı. 2003'te Hacettepe Üniversitesinden ayrıldı. 2008'de emekli oldu.

Gençaydın, 1971'den beri 30'dan fazla kişisel sergi açtı. 1987'de ve 2005'te Türk Sanat Kurumu tarafından “Yılın Sanatçısı” seçildi. Çağdaş Sanatlar Vakfı Onur Ödülü sahibidir. 2023 Fakir Baykurt Onur Ödülü sahibidir.

AHMET HİKMET BARUTÇUGİL

Ahmet Hikmet Barutçugil, Türk ebru sanatçısı. Literatüre "barut ebrusu" olarak geçen ebru türünü bulan kişidir. İstanbul'daki ilk ebru merkezinin kurucusudur. Ebru sanatı alanında 2017'de Türkiye'nin Yaşayan İnsan Hazinesi ünvanına layık görülmüştür.

ARA GÜLER

Ara Güler (Ermenice: Արա Կիւլէր; d. Mıgırdiç Ara Derderyan, 16 Ağustos 1928; Beyoğlu, İstanbul - 17 Ekim 2018; Şişli, İstanbul), Türkiye Ermenisi gazeteci, foto muhabiri ve yazardır.Çocukken sinemadan çok etkilenen Ara Güler'e babası lise döneminde 35 mm'lik bir film makinesi ve bir fotoğraf makinesi alarak Yeni İstanbul gazetesinde foto muhabiri olmasını teşvik etti. 1951 yılında Getronagan Ermeni Lisesi'nden mezun oldu.

1962 yılına kadar Hayat dergisinde fotoğraf bölümü şefi olarak çalıştı. 1961'de Birleşik Krallık'ta yayınlanan Photography Annual, onu dünyanın en iyi yedi fotoğrafçısından biri olarak tanımladı. Aynı yıl Amerikan Dergi Fotoğrafçıları Derneğine kabul edildi ve bu kuruluşun Türkiye'den tek üyesi oldu. Fotoğraf dünyasının çok önemli yayınlarında fotoğrafları kullanıldı, kendisinden bahsedildi. ABD'de, Almanya'da, Paris'te çeşitli sergiler açtı. Bu arada, Bertrand Russell, Winston Churchill, Arnold Toynbee, Picasso, Salvador Dali gibi birçok ünlünün fotoğrafını çekip, röportajlar yaptı.1979'da Türkiye Gazeteciler Cemiyeti'nin foto muhabirliği dalındaki birincilik ödülünü aldı. 1980'de fotoğraflarının bir kısmı Karacan Yayıncılık tarafından kitap haline getirildi. 1986'da Hürriyet Vakfı'nca basılan, Prof. Abdullah Kuran'ın yazdığı Mimar Sinan kitabını fotoğrafladı. Bu kitap 1987'de Institute of Turkish Studies tarafından İngilizce olarak yayınlandı.

ELA ÖZER

Şehit Ali Anar Anadolu Lisesi 11. sınıf öğrencisidir. Araştırmalarını Kültür alanında şahsiyetler üzerine yoğunlaştırmıştır.

Görsel sanatlar alanında başarılı bir öğrencidir.

MUAMMER SUN

Muammer Sun (15 Ekim 1932, Ankara - 16 Ocak 2021, Ankara), Türk besteci ve eğitimcidir.

Türkiye'nin üçüncü kuşak bestecilerindendir ve müzik politikasında 60'lı ve 70'li yıllarda etkili olmuş bir isimdir. TRT Ankara Radyosu Çoksesli Korosu ve TRT'nin müzik dairesinin kurucusudur.

Türkiye'de 166 çocuk ve gençlik korosu kurmuştur. Profesyonel, amatör ve genel müzik eğitimi için birçok kitap yazan Sun, eğitim müziği için yazdığı eserlerle müzik eğitiminde de önemli bir ekol haline gelmiştir. Dörtlü armoni anlayışıyla bestelenmiş piyano, oda müziği ve orkestra eserleri vardır. Yalın, ezginin ön planda olduğu, Anadolu toprağına dayalı müzikler üretti.

ÖMER ADIGÜZEL

Prof. Dr. Ömer Adıgüzel 1967 yılında Ankara’da doğdu. Ankara Atatürk Lisesi (1985) ve Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi’nden mezun oldu (1989). Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Güzel Sanatlar Eğitimi Anabilim Dalı’nda yüksek lisans (1993) ve doktorasını (2000) tamamladı. 

Güzel Sanatlar Eğitimi alanında doçent (2011) oldu. 1997-1998 yılları arasında DAAD (Almanya Akademik Değişim Servisi) bursu ile UdK- Berlin Güzel Sanatlar Üniversitesi Kültür Pedagojisi Bölümü’nde araştırma ve incelemelerde bulundu. UdK-Oyun ve Tiyatro Pedagojisi Enstitüsü’nün programını tamamladı.

Almanya’da Waldorf Okulları’nda çalışmalara katıldı (1996). Ankara Üniversitesi yaratıcı drama lisansüstü programının yürütücülerindendir. Finans Vakfı’nın doktora sonrası araştırma bursuyla UdK-Berlin Güzel Sanatlar Üniversitesi’nde (2003) ve DAAD’nin yeniden davet bursu ile Hannover Üniversitesi’nde konuk bilim adamı olarak araştırmalarda ve incelemelerde bulundu.

2006 yılından beri Anadolu Üniversitesi Eğitimde Drama Anabilim Dalı Yüksek Lisans Programı’nda dersler yürütüyor. Eğitimde yaratıcı drama, müze eğitimi, müzede drama, çocuk müzeleri, kültür pedagojisi, halk oyunları gibi konularda çalışmaktadır. Yurtiçi ve yurtdışında yaratıcı drama alanında atölyeler yönetmektedir.

Nalan Altınörs (d. 1961, Ankara) Türk şarkıcıdır.

Eğitimini Ankara ve İzmir'de tamamladı. 1981'de TRT tarafından Türkiye genelinde açılan sınavı kazanarak birçok Türk Müziği sanatçısının yanı sıra Ferit Sıdal (Türk Müziği nazariyatı), Kutlu Payaslı (repertuvar), Yılmaz Yüksel ve Ahmet Hatipoğlu (solfej) ile eğitim gördü. İki yıllık staj döneminden sonra 1983'te İzmir Radyosu'nda ses sanatçısı olarak göreve başladı ve 1992'de bu görevinden ayrıldı.

İki yıllık staj döneminden sonra 1983'te İzmir Radyosu'nda ses sanatçısı olarak göreve başladı ve 1992'de bu görevinden ayrıldı.

Bugüne kadar sayısız konser veren Nalan Altınörs'ün repertuvarında genellikle neo-klasik eserler bulunmakta ve seslendirdiği besteciler arasında Sadettin Kaynak, Selahattin Pınar, Dramalı Hasan, Şükrü Tunar, Yesari Asım Arsoy ve Avni Anıl'ın besteleri önemli bir yer tutmaktadır. Sanatçı toplam altı albüm çalışması yapmış, yurt içinde ve yurt dışında pek çok konser vermiştir.

ALPER GEZERAVCI

Alper Gezeravcı (d. 2 Aralık 1979; Silifke, Mersin), Türk Hava Kuvvetleri'nde askerî pilot, Türkiye Uzay Ajansı yönetim kurulu üyesi, uzaya çıkan ilk Türk astronot ve uzaya giden 643. insan.

Uzay yolculuğu için 8 ay boyunca eğitimler alan Gezeravcı, Ax-3 ekibi ile birlikte fırlatmadan önce Florida'da iki haftalık karantina sürecine girmiştir.Fırlatma 19 Ocak 2024 tarihinde (TSİ) 00.49'da ABD'nin Florida eyaletinde bulunan NASA’ya ait Kennedy Uzay Merkezi’nde başarıyla gerçekleşmiştir.Hali hazırda istasyonda bulunan Expediton 70 ekibi, Gezeravcı ve diğer astronotlara bir karşılama töreni yaptı.Axiom-3 ekibini taşıyan Dragon uzay aracı, yaklaşık 36 saat süren uzay yolculuğunun ardından Uluslararası Uzay İstasyonu‘na kenetlenmeyi başardı.Axiom-3 ekibini taşıyan Dragon uzay aracı, 7 Şubat 2024 saat 17.20'de (TSİ) Uluslararası Uzay İstasyonu'ndan ayrıldı. Yaklaşık 2 gün süren Dünya'ya dönüş yolculuğu, 9 Şubat 2024 saat 16.30'da (TSİ) kapsülün Atlas Okyanusu'na inmesiyle birlikte sona erdi. Gezeravcı ve diğer astronotlar, yaptıkları toplam 30 deneye ait malzemeler ve NASA donanımları dahil yaklaşık 250 kg ağırlığında kargo ile Dünya'ya döndü.

ARDA SEFA KOÇDEMİR

Arda Şehit Ali Anar Anadolu Lisesi 11. sınıf öğrencisidir. Araştırmalarını Bilim alanındaki şahsiyetler üzerinde yoğunlaştırmıştır. Görsel sanatlar alanında istekli bir öğrencidir.

ENGİN ARIK

Engin Arık (14 Ekim 1948 - 30 Kasım 2007), Türk parçacık fizikçisi ve Boğaziçi Üniversitesi Fizik Bölümü'nün eski profesörüdür. Toryum madeninin enerji sorununa temiz ve ekonomik bir çözüm olabileceği yolundaki görüşleri ile tanındı.

14 Ekim 1948'de İstanbul'da doğdu. Şimdiki adı Beşiktaş Atatürk Anadolu Lisesi olan, Atatürk Kız Lisesi'ni 1965 yılında bitirdi. Engin Arık 1969'da İstanbul Üniversitesi'nden matematik ve fizik diploması aldıktan sonra, aynı üniversitenin Kuramsal Fizik Kürsüsü'nde öğrenci asistanı olarak çalışmaya başladı.

Engin Arık, deneysel yüksek enerji fiziği alanında Pittsburgh Üniversitesi'nde 1971'de master (M.S.) 1976'da doktor (Ph.D.) unvanı aldı. Doktora çalışmasının ana temasını değişik elementler üzerine hyperon demeti yollanarak gözlenen rezonansları oluşturuyordu. 1976-1979 doktora sonrası araştırmacı olarak Londra Üniversitesi ve Rutherford Laboratuvarları'nda hidrojen hedef üzerine yollanan pion demeti ile exotic delta oluşumlarını inceleyen deneylerde yer aldı.

1979'da Türkiye'ye dönerek Boğaziçi Üniversitesi Fizik Bölümü'ne girdi. Deneysel yüksek enerji fiziği alanında yaptığı çalışmalarla 1981 yılında doçent oldu. 1983'te, Control Data Corporation'da iki yıl çalışmak üzere üniversiteyi bıraktı ve ardından Boğaziçi Üniversitesi'ne dönerek 1988'de profesör oldu.

Arık 1997 ve 2000 arasında Viyana'da Birleşmiş Milletler'in bir kuruluşu olan Comprehensive Test Ban Treaty Organization'da radionuclide görevlisi olarak çalıştı.

1990'dan sonra CERN'deki çalışmalara katıldı. ATLAS ve CAST deneylerine katılan Türk bilim insanlarına liderlik yaptı. Arık deneysel yüksek enerji fiziği alanında yüzün üzerinde makale yayımlamış, yüzlerce atıf almıştır. Aynı zamanda Türk Ulusal Hızlandırıcı Projesi'nin de yürütücülüğünü yapan Arık, 30 Kasım 2007 tarihinde Isparta'daki uçak kazasında öldü. Edirnekapı Şehitliği'ne defnedildi.

Arık, Boğaziçi Üniversitesi'nde kendisiyle aynı bölümde profesör olan Metin Arık ile evliydi ve iki çocuğu vardı.

2014 yılında yayınlanan Webometrics raporunda yer alan h-index'i sıralamasına göre, Türkiye'deki bilim insanları içerisinde hâlen ilk sırada yer almaktadır.

İHSAN DOĞRAMACI

İhsan Doğramacı (3 Nisan 1915, Erbil - 25 Şubat 2010, Ankara), Irak Türkmen asıllı Türk doktor ve akademisyendir. Eski Ankara Üniversitesi rektörü, eski Orta Doğu Teknik Üniversitesi Mütevelli heyeti başkanı, Bilkent Üniversitesi ve Hacettepe Üniversitesi kurucusudur. İlk YÖK başkanı olarak 10 Aralık 1981 - 10 Temmuz 1992 tarihleri arasında görev yapan İhsan Doğramacı, son olarak Bilkent Üniversitesi Mütevelli Heyet Başkanlığı görevini sürdürmüştür.

MAHMUT GAZİ YAŞARGİL

Mahmut Gazi Yaşargil (d. 6 Temmuz 1925; Lice, Diyarbakır), Türk bilim insanı ve tıp hekimi.

Beyin ve sinir cerrahisi alanında uzmandır. Beyin cerrahisi pratiğinde, mikroskop kullanımının (mikrocerrahinin) hayata geçirilmesinde ve yaygınlaştırmasındaki katkılarıyla tanınır. 1999 yılında Amerikan Nörolojik Cerrahlar Kongresi'nde Neurosurgery Dergisi tarafından "1950-2000 Yüzyılın Beyin Cerrahı" unvanı verilmiş ve Avrupa Nörolojik Cerrahlar Birliği onur madalyası ile onurlandırılmıştır.

FEZA GÜRSEY

Feza Gürsey (7 Nisan 1921, İstanbul - 13 Nisan 1992, New Haven), Türk fizikçi ve matematikçi.

7 Nisan 1921'de İstanbul'da Remziye Hisar (1902-1992) ve Reşit Süreyya Gürsey'in (1889-1962) ilk çocuğu olarak dünyaya geldi. Babası Reşit Süreyya Gürsey, tıp doktoru, fizikçi ve öğretmen olmasının yanı sıra bilime ve sanata büyük ilgisi olan bir aydındır. Annesi Remziye Hisar, Darülfünun' da fen okuyan ilk kız öğrencilerinden olup Avrupa'da kadınların pek azının kariyer yapabildiği bir dönemde Sorbonne'da kimya doktorası yapmayı başarmış bir bilim insanıdır.